Local Heroes - serious game voor snellere besluitvorming in lokale energietransitie
Een ontwerpend simulatiespel waarin gemeenten, bedrijven, netbeheerders, energiecoöperaties en bewoners samen tot uitvoerbare keuzes komen voor een lokaal energiesysteem.
Bekijk de trailer
Wat het is
Local Heroes is een serious game die lokale partijen door een gestructureerd besluitvormingsproces leidt rond hun energiesysteem. Het is toegankelijk genoeg om alle betrokkenen mee te nemen en realistisch genoeg voor serieuze besluitvorming. Spelers werken met echte data en zien direct hoe individuele en collectieve keuzes elkaar beïnvloeden. Het beoogde gedragsdoel: vergroten van handelingsperspectief en samenwerkingsbereidheid tussen partijen die anders langs elkaar heen praten.
Opdrachtgevers en partners
In eigen ontwikkeling, met gedeeltelijke financiering van Netbeheer Nederland. In samenwerking met Studio Holon.
Situatie
Ons probleem is niet een tekort aan energie – maar aan inzicht. De energietransitie loopt vast door netcongestie en achterblijvende regelgeving – terwijl er lokaal voldoende duurzame energie beschikbaar is.
Besluitvorming over een toekomstbestendig lokaal energiesysteem loopt vaak vast. Niet door gebrek aan rekentools — die zijn er — maar door iets fundamentelers: verschillende partijen aan tafel hebben verschillende achtergronden en drijfveren, en zien verschillende delen van het probleem. Een wethouder, een netbeheerder, een ondernemer en een wijkbewoner kijken naar dezelfde transitie met andere ogen. Klassieke vergaderingen overbruggen dat verschil niet.
Wij constateerde dat presentaties, rapporten en rekenmodellen onvoldoende beweging brachten in concrete besluitvorming. Er was behoefte aan een werkvorm die de technische en sociale complexiteit tegelijk op tafel kon brengen.
De aanpak
Voordat we tot de spelvorm kwamen, hebben we onderzocht welke gedragsinterventies via spel al bestonden rondom energietransitie. Het bleek dat er vooral veel bordspellen zijn die nadruk leggen op samenwerking en interactie tussen verschillende partijen. De grote uitdaging met bordspellen is echter dat de energietransitie een complex vraagstuk is met allerlei data en factoren waar een digitale tool waarde kan bieden. Ook eenvoudige digitale games missen de rekenkundige complexiteit (en specificiteit) waardoor de lokale relevantie minder is én concrete samenwerkingsrichtingen minder duidelijk naar voren komen. Aan de andere kant zien wij uitzonderlijk goede datatools die detail berekeningen kunnen maken, maar waar de drempel tot het begrijpen hiervan en de gezamenlijk dialoog hierover niet mogelijk is. De uitdaging was duidelijk – we moeten proberen de sociale complexiteit en de energetische complexiteit samen te brengen in een toepassing. De gekozen vorm werd een groepsspel in een fysieke setting waar de dialoog wordt gestuurd door een digitale game.
Wij hebben het basisconcept vervolgens geschetst en voorgelegd aan enkele experts in de markt. Met financiële ondersteuning van Netbeheer Nederland hebben wij dit tot een iets gedetailleerder concept weten uit te ontwikkelen. Na een nieuwe toetsing met experts zijn wij overgegaan tot het ontwikkelen van een eerste prototype. Na deze iteratie hebben wij met de doelgroep – gemeenten – in drie sessie getest of het gewenste gedrag werd behaald via de interventie. Op basis van de feedback uit deze sessies hebben wij het spel verder geoptimaliseerd en gereed gemaakt voor lancering in april 2026.
De interventie
Een sessie van één of twee dagdelen, op locatie of hybride. Vier tot acht deelnemers — vertegenwoordigers van huishoudens, bedrijven, energiecoöperaties, gemeenten en netbeheerders. Spelers doorlopen meerdere missies waarin individuele en collectieve acties (opslag, vraagsturing, opwek, delen) consequenties krijgen die ze direct in de data zien.
Elke ronde eindigt met expliciete besluitpunten en vervolgstappen. Geen vrijblijvend rollenspel — een gestructureerd proces dat een werkende roadmap oplevert.
Wat het oplevert
Tijdens de tot nu toe afgeronde sessies zagen we wat we hadden gehoopt: deelnemers met heel verschillende achtergronden begonnen elkaars “taal” en agenda te begrijpen. Een energiespecialist en een ruimtelijke-ordening-collega die voorheen vooral langs elkaar heen praatten, vonden in een sessie een gedeeld kader. Meerdere deelnemende gemeenten hebben vervolgens aangegeven een eigen sessie te willen plannen voor hun gemeenteraad of wethouders-groep.
We hebben (nog) geen structurele effectmeting na afloop gedaan — dat is een onderdeel dat we bij nieuwe trajecten standaard willen inbouwen. Wat we wel kunnen zeggen: de doorvraag naar vervolgsessies suggereert dat deelnemers de werkvorm zien als iets dat ze in hun eigen organisatie willen herhalen, niet als eenmalige ervaring.
Toepasbaarheid en vervolg
Local Heroes is ontwikkeld voor de lokale energietransitie, maar de onderliggende methodiek — gedeelde data, rolspecifieke perspectieven, iteratieve besluitvorming — is breder toepasbaar. We onderzoeken momenteel toepassingen in:
- Water- en klimaatadaptatie (waterschappen en gemeenten samen bij hoogwater- of droogtevraagstukken)
- Bedrijventerreinen-transitie (collectieve verduurzaming met meerdere bedrijven)
Wil je een Local Heroes-sessie in jouw regio plannen; of verkennen of de methodiek past bij een ander vraagstuk?
Wil je Local Heroes inzetten in jouw gemeente?
Neem dan contact met mij op voor een kennismaking of workshop.
