Opdrachtgevers en partners
Ontwikkeld voor GeoFort, gefinancierd door OCW/NWA. In samenwerking met Waterschappen Rijn en Ijssel, TU Delft en Tygron.
oVRstroming
Klimaatrisico’s voelbaar maken — niet via cijfers, maar via beleving.
Bekijk de trailer
Wat is het
Een interactieve VR-beleving waarin spelers in de huid van een reddingswerker een overstromingsgebied verkennen. Door zelf het scenario te ervaren — niet alleen erover te lezen — krijgen jongeren en volwassenen een viscerale band met overstromingsrisico’s en de noodzaak van goed watermanagement.
De situatie
Nederland is als laag gelegen land kwetsbaar voor overstromingen. Door klimaatverandering neemt de zeespiegel toe, is er meer kans op extreme lokale regenbuien en kampen wij met hoge waterstanden in de rivieren. Veel Nederlanders zijn zich echter niet bewust van deze risico’s en hoe deze risico’s beperkt kunnen worden door goed watermanagement.
Met oVRstroming willen wij hier verandering in brengen. Niet door te informeren, maar door het (emotioneel) te beleven. En dan past een spannend verhaal waar jij de hoofdrol in speelt binnen een VR omgeving goed bij.
Wij willen spelers volledig figuurlijk onderdompelen in een wateroverstroming-scenario, zodat zij zich beter kunnen voorstellen wat voor gevaar dit geeft in hun eigen leven.
De aanpak
Wij hebben de game in enkele stappen ontwikkeld:
* Scoping-sessie – overall doelen en gedragsdoelen bepaald. Doelgroep bepaald, en aannames over het doelgroep profiel bepaald. Eerste ideeen van spellen gebrainstormed, en waarom. Wat wel en niet doen.
* VR spelvorm concepten ontwikkeld, en met expertgroep besloten welke spelvorm het beste past.
* Eerste paper prototype bouwen, dan met experts en kleine doelgroep-groep getest.
* Digitale prototype bouwen (1 missie in helikopter met basis user interface), dan met groep van 8 jongeren getest.
* Definitief product gebouwd.
De interventie
Via het spel ervaar je hoe een overstromingsgebied eruit kan komen te zien. Je zet een VR-bril op en je kruipt in de huid van een reddingswerker. Virtueel stap je in een helikopter en vlieg je over het overstromingsgebied. Op basis van aanwijzingen vanuit het crisiscentrum moet je zo snel mogelijk gegevens inwinnen in het terrein.
Zo moet je de volgende vragen beantwoorden:
1) waar ben je precies? wijs het aan op de kaart.
2) Schat hoe hoog het water maximaal kan komen?
3)hoe snel gaat de overstroming in dit gebied plaatsvinden?
Wat het oplevert
De installatie wordt sinds oplevering periodiek ingezet door GeoFort tijdens workshops voor jongeren en volwassenen. Vooral wanneer het scenario zich in de eigen omgeving van bezoekers afspeelt (Arnhem), bleek de emotionele impact groot — bezoekers gaven aan dat het thema overstromingsrisico voor hen anders gaan voelen na de beleving.
De inzet bleef beperkter dan de potentie van het concept doet vermoeden: de VR-headsets vereisen begeleiding en zijn omslachtig in gebruik, wat structurele inzet bemoeilijkt. Dit is een leerpunt geweest voor latere projecten — wij wegen technologie-keuzes nu zwaarder op gebruikssimpliciteit en zelfstandige inzetbaarheid.
De wetenschappelijke basis voor ‘VR-embodiment’ als route naar gedragsverandering blijft sterk (zie Hua Chen et al, 2021; Spangenberg et al, 2022; Kilteni et al, 2012) en is in vervolgprojecten verder uitgewerkt — onder andere in samenwerkingen met TU Delft.
Toepasbaarheid en vervolg
De methodiek van immersieve scenario-beleving is toepasbaar voor elk gedragsthema waarbij psychologische afstand een barrière vormt — denk aan klimaatadaptatie in stedelijk gebied, droogte-effecten, hittestress, of gevolgen van biodiversiteitsverlies. We zien VR niet als doel op zich, maar als één van meerdere immersieve werkvormen die we per vraagstuk afwegen.
Loop je tegen een gedragsvraag aan binnen een duurzaamheidsdoel?
